JASTRZĘBIA GÓRA

„Jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc turystycznych polskiego wybrzeża. Urok Jastrzębiej Góry, będącej najdalej na północ wysuniętą częścią Polski, przyciąga co roku tysiące turystów. Wart uwagi jest wyjątkowo malowniczy, wysoki klif, stale rzeźbiony przez morskie fale. Jastrzębia Góra to jedno z najbardziej malowniczych miejsc naszego kraju. Jastrzębia Góra stanowi doskonałą bazę wypadową do pobliskich miejscowości takich jak: Rozewie, Karwia, Półwysep Helski, Puck, Chałupy, Jastarnia, Jurata, Dębki, Władysławowo, Hel, Gdynia, Sopot i Gdańsk (Trójmiasto).”¹


Jastrzębia Góra to jedno z najbardziej malowniczych miejsc naszego kraju. Położona jest na najdalej wysuniętym na północ zakątku wybrzeża polskiego. Pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z 1848 roku. Miejscowość ta znajduje się w centrum Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, który zachwyca swoimi walorami krajobrazowymi jak też bujną florą i fauną. Nadmorski Park Krajobrazowy jest jednym z pierwszych Parków Krajobrazowych w Polsce, wydzielono w nim 14 rezerwatów przyrody. Ta nadmorska miejscowość wyróżnia się spośród innych miejsc w rejonie zróżnicowaną linią brzegową, posiadającą klify, wybrzeża zalewowe oraz wybrzeża wydmowe.

Jastrzębia Góra

W Jastrzębiej Górze znajdują się stare, zabytkowe wille, wybudowane w latach 1920-1921, zachowane do dziś w całości, które warto zobaczyć.Obelisk zwany „Gwiazdą Północy”, to charakterystyczny punkt tego nadmorskiego kurortu. Leży on u podnóża wybrzeża klifowego 68 m n.p.m. Świadczy on o najbardziej wysuniętym na północ punkcie Polski. Atrakcją rejonu jest również wąwóz „Lisi Jar”, który powstał na skutek erozji, sięgający nawet do 50 m głębokości, mieszczący się na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Można w nim podziwiać piękny, bukowy las z wiekowymi okazami oraz bogatą i interesującą roślinność. Pasjonaci rowerowych wycieczek mogą skorzystać ze ścieżki rowerowej rozciągającej się od Jastrzębiej Góry do Karwi oraz do Mechowa. Jastrzębia Góra zadbała również o atrakcję dla najmłodszych turystów. Przy Promenadzie Światowida mieści się bogato wyposażony plac zabaw, gdzie czeka na dzieci szereg atrakcji, takich jak: kolejka elektryczna, basen z piłkami, ścianka do wspinaczki, konstrukcja dmuchana, na której można zjeżdżać oraz skakać do woli. Latem na plaży organizowane są zawody piłki plażowej, można również wypożyczyć sprzęt wodny: deski windsurfingowe, skutery wodne oraz skorzystać ze strzeżonych kąpielisk czy zjeżdżalni wodnych. Najmłodsi urlopowicze mogą spotkać na plaży swoich ulubionych bohaterów bajek, Kubusia Puchatka, Prosiaczka, Pszczółkę Maję. Mają możliwość uwiecznić się z nimi na pamiątkowym zdjęciu.

W Jastrzębiej Górze nie można się nudzić, znajduje się tu wiele smażalni ryb, barów, restauracji, sklepów z pamiątkami, pubów, dyskotek, ogródków piwnych, gdzie można spędzić miło czas. Jastrzębia Góra posiada w swojej ofercie bogatą bazę noclegową i wypoczynkową. Znajdują się tu liczne hotele, kwatery prywatne, pensjonaty, ośrodki wczasowe, gdzie w miłej i przyjaznej atmosferze można wypocząć i zrelaksować się. Walory tej malowniczej miejscowości docenili i przybywali tu na wypoczynek tacy wielcy Polacy, jak: Józef Piłsudski, Ignacy Mościki oraz Rydz-Śmigły. Czysta, zadbana plaża, dużo zieleni, malowniczy klif, orzeźwiające nadmorskie powietrze oraz wiele atrakcji, jakie oferuje miasto, gwarantują udany i niezapomniany wypoczynek w Jastrzębiej Górze.”¹

Jastrzębia Góra dawniej

Jastrzębia Góra stanowi najbardziej wysuniętą na północ jednostkę osadniczą Polski. Pierwszy dom zbudowano tam po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Do tego momentu teren obecnej miejscowości stanowiły pastwiska.

Jastrzębia Góra Dawniej

To właśnie z okresu międzywojennego pochodzi pierwsza wzmianka o Jastrzębiej Górze, której istnienie wiąże się z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Pierwszy dom zbudowano właśnie w tym okresie. Dawniej znajdowały się tu liczne pastwiska na których wypasano gęsi. Właśnie z tymi zwierzętami związana jest kaszubska nazwa miejscowości – Pilëce. Grunty na których znajduje się obecnie znany kurort wykupiła tuż po zakończeniu działań wojennych I wojny światowej spółka zarządzana przez Osmołowskiego. Ziemie pochodziły od tutejszego właściciela ziemskiego Hanemanna i rolnika Dettlaffa. Obowiązujące do dziś granice działek i drogi wyznaczyła grupa geodetów. Nazwa miejscowości zaś pochodzi od znajdującej się w okolicach Chłapowa Góry Jastrzębskiej. Niektórzy mieszkańcy uważają, że nazwa wiąże się z jastrzębiami, które zamieszkują pobliskie nieużytki rolne. Jastrzębia Góra stała się wówczas miejscem wakacyjnych spotkań elity pochodzącej z Warszawy. Miejscowość żartobliwie nazywano nawet Nową Warszawą. Wypoczywał tu Józef Piłsudski, Ignacy Mościcki czy Edward Rydz-Śmigły. Rozwój miejscowości zapewniło wybudowanie drogi do Władysławowa.

Prawa wsi uzyskała w 1963 roku, natomiast 12 lat później przyłączono ją do Władysławowa. Najprawdopodobniej już w przyszłym roku kolejny raz zmieni się jej status.a Północy.

kaplica-w-jastrzębiej-górze

Jastrzębia Góra w całej Polsce znana jest głównie z wysokiego i stromego klifu. Dawniej funkcjonowała tu nawet wieża wyciągowa o nazwie Światowid. To właśnie w Jastrzębiej Górze znajduje się najdalej wysunięty punkt Polski, czyli Gwiazd


Wyciąg „Światowid” w Jastrzębiej Górze – niezwykła konstrukcja.

JastrzebiaGora_Swiatowid_1

Wieża Światowida w Jastrzębiej Górze była jedną z nielicznych wież windowych łączących dwa poziomy miejskie, jakie funkcjonowały w dawnej Polsce. To rozwiązanie konstrukcyjne pomagało ominąć plażowiczom ponad 300 stopni schodów dzielących ich od plaży, wysoki klif utrudniał szybkie przemieszczanie się.

Budową zajęła się prywatna firma „Jastgór”. Wieża wyposażona miała zostać w nowoczesną jak na tamte czasy windę. Wybuch II wojny światowej zaprzepaścił plany, mimo, że samą wieżę wzniesiono w 1938 roku to dokończenie projektu nastąpiło na przełomie lat 1965-66.

Do dziś pojawiają się sprzeczne informacje, dotyczące czasu przez jaki „Światowid” funkcjonował w pełnej okazałości czyli, przewożąc mieszkańców i turystów z klifu na plażę i z powrotem. Jedne źródła podają , że były to dwa lata, drugie i bardziej prawdopodobne , że pięć. Nie mniej jednak i tak bardzo krótko.

Zaniedbana i nie konserwowana konstrukcja runęła na początku stycznia 1982 roku.

Część informatorów poświęconych Jastrzębiej Górze, jako przyczynę zawalenia się wyciągu podaje silny sztorm, jednak wejście do wind znajdowało się już po za plażą, na wysokości co najmniej 8 metrów nad poziomem morza i mało jest prawdopodobne, aby fale dotarły, aż do fundamentów wieży. Bardziej prawdopodobne są dwie inne, niezależne przyczyny, które wystąpiły równolegle. Wibracje silników zainstalowanych na szczycie wysokiej wieży i wody gruntowe, które od lat płynęły jako małe strumyki w sąsiedztwie wyciągu.   Pojawiały się pomysły budowy podobnego obiektu który, nie da się ukryć byłby nie lada atrakcją, jednak do dziś nie widać by pomysły przerodziły się w ich realizację.(Dominik Dzigman – naszbaltyk.com)

JastrzebiaGora_Swiatowid_2



Plaża w Jastrzębiej Górze



Promenada Światowida






Jastrzębia Góra – Informacje Urzędowe
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat pucki
Gmina Władysławowo
Sołectwo Jastrzębia Góra
Liczba ludności (2009) 1068
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 84-104
Tablice rejestracyjne GPU
SIMC 0935050

Jastrzębia Góra (kaszb. Pilëce lub Jastrzãbiô Góra) – miejscowość letniskowa w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Władysławowo[1]. Położona nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Gdańskim. Najbardziej wysunięta na północ miejscowość Polski. W okresie letnim stanowi wieś turystyczną z trzema kąpieliskami.Jastrzębia Góra prawa wsi uzyskała w 1963 r. W 1973 r. została włączona w granice Władysławowa[2]. Od 1 stycznia 2015 r. stanowi odrębną wieś.2015-05-24-13_52_27-Program-Manager

 Jastrzębia Góra jest położona nad Morzem Bałtyckim, w północno-zachodnim krańcu Pobrzeża Kaszubskiego. Znajduje się w północnej części gminy Władysławowo. Sołectwo Jastrzębia Góra graniczy od wschodu z sołectwem Rozewie, od południa z sołectwem Tupadły, a od zachodu przy samym wybrzeżu z sołectwem Ostrowo. Jastrzębią Górę charakteryzuje wybrzeże klifowe. W zachodniej części nadbrzeże dochodzi do wysokości 33,2 m n.p.m.[3] We wschodniej części Jastrzębiej Góry znajduje się wąwóz Lisi Jar o długości ok. 350 m. Południowo-zachodnią granicę Jastrzębiej Góry stanowi struga Czarna Woda. Przez część miasta przebiega droga wojewódzka nr 215 (ul. Królewska, ul. Rozewska). Pas wybrzeża Jastrzębiej Góry stanowi część Nadmorskiego Parku Krajobrazowego (na północ od drogi nr 215 i las na północ od Czarnej Wody). Niezabudowany obszar nadbrzeża Jastrzębiej Góry oraz tereny przy ulicach: Żarnowcowej, Puckiej, Drodze Rybackiej stanowią część specjalnego obszaru ochrony siedlisk Kaszubskie Klify. Ponadto mały wycinek terenu nad Czarną Wodą jest częścią Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Samorząd lokalny

Samorząd gminy Władysławowo utworzył jednostkę pomocniczą – sołectwo „Jastrzębia Góra” (wcześniej funkcjonowało osiedle), w skład którego wschodzi także część wsi – Lisi Jar. Organem uchwałodawczym sołectwa jest zebranie wiejskie. Organem wykonawczym jest sołtys. Powierzchnia sołectwa wynosi 260,94 ha[4].

Historia

Pierwsza wzmianka o Jastrzębiej Górze pochodzi z okresu międzywojennego, kiedy to po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zbudowano tu pierwszy dom. Do tego momentu tereny dzisiejszej Jastrzębiej Góry były jedynie jałowymi i niedostępnymi (brak jakichkolwiek dróg dojazdowych) pastwiskami, na których wypasano gęsi. To właśnie gęsiom zawdzięcza Jastrzębia Góra swoją kaszubską nazwę – Pilëce, ponieważ mała gęś – gąska – po kaszubsku jest nazywana pila[5]. Pilëce oznacza więc miejsce wypasania gąsek. Po zakończeniu I wojny światowej spółka zarządzana przez Osmołowskiego zakupiła od właściciela ziemskiego Hanemanna i miejscowego rolnika Dettlaffa grunty, na których dzisiaj rozwinął się kurort. Następnie wynajęła geodetów, a ci wytyczyli granice działek budowlanych i dróg, obowiązujące do dziś. Od tego też momentu zaczęto operować nazwą Jastrzębia Góra – prawdopodobnie w nawiązaniu do leżącej kilka kilometrów na wschód, w okolicach Chłapowa, Góry Jastrzębskiej (67,8 m n.p.m.). Istnieje również hipoteza, że nazwa nawiązuje do jastrzębi, licznie zamieszkujących tutejsze nieużytki. W czasie II wojny światowej osada nosiła niemiecką nazwę Habichtsberg, od niemieckiej nazwy Góry Jastrzębskiej (Habicht – jastrząb, Berg – góra).

Wykopaliska archeologiczne

W latach 1934–1936 przeprowadzono na terenie osady badania archeologiczne, w wyniku których odkryto ślady osadnictwa z wczesnej epoki żelaza (640-400 p.n.e.). Podczas kolejnych badań, w latach 1975–1980, odkryto kolejne ślady osadnictwa, tym razem z epoki mezolitu (8000 – 4200 p.n.e.).

Osada turystyczna

Począwszy od 1920 r. Jastrzębia Góra stała się popularnym ośrodkiem spotkań wakacyjnych elity, głównie z Warszawy. Wypoczywali tu między innymi Józef Piłsudski, Edward Rydz-Śmigły i Ignacy Mościcki. Duży napływ gości ze stolicy sprawił, iż miejscowość zwana była żartobliwie „Nową Warszawą”.
W miejscowości domki letnie posiadała także liczna grupa lwowian m.in. prof Tadeusz Ostrowski oraz gen. Tadeusz Rozwadowski. W Jastrzebiej Górze gen. Rozwadowski ukończył swe wspomnienia z czasów I wojny światowej[6]. W 1928 r. rozpoczęto budowę drogi łączącej Władysławowo z Jastrzębią Górą (ostatecznie doprowadzono ją aż do odległej o kilka kilometrów Karwi). Jej uroczyste otwarcie nastąpiło w 1931 r. Wygodny dojazd ułatwił rozwój miejscowości, dzięki czemu szybko stała się ona jednym z najpopularniejszych kurortów na Pomorzu. Jastrzębia Góra prawa wsi uzyskała w 1963 r. W 1973 r. została włączona w granice miasta Władysławowo[7].Tancerka-Ziuta-Buczyńska-na-plaży-w-Jastrzębiej-Górze_fotopolska
Atrakcje turystyczne

Pomnik na pamiątkę powrotu króla Zygmunta III ze Szwecji u wejścia do Lisiego Jaru. W Jastrzębiej Górze zostały zorganizowane trzy kąpieliska nadmorskie (przy ul. Bałtyckiej oraz dwa przy ul. Rozewskiej)[8]. W 2012 r. kąpielisko Jastrzębiej Góry (wejście nr 25) spełniało obowiązkowe wymogi jakościowe dla wody w kąpielisku Unii Europejskiej[9]. We wschodniej części osiedla znajduje się wąwóz Lisi Jar o długości ok. 350 metrów, gdzie znajduje się pomnik ku pamięci króla Zygmunta III z kulą, na której stoi rzeźba orła.

Gwiazda Północy

Gwiazda Północy

Pomnik ku pamięci króla Zygmunta III

Najdalej wysunięty na północ punkt Polski znajduje się w Jastrzębiej Górze, niedaleko centrum miejscowości. Jego okolica jest oznaczona pomnikiem „Gwiazda Północy”. Sam pomnik, ściśle mówiąc, jest ulokowany w umownym miejscu, otoczonym deptakiem, położonym dostępnie na klifie, nieco na południe od rzeczywistego punktu ekstremalnego, znajdującego się poniżej na plaży. Dawniej uważano, że najdalej wysuniętym na północ punktem jest pobliski przylądek Rozewie. We Władysławowie przez kilkanaście dni w czerwcu występują białe noce żeglarskie (słońce chowa się pod horyzontem, ale nie niżej niż na 12 stopni.)[10].

Jak dojechać do Jastrzębiej Góry

Samochodem

Jadąc w kierunku Gdańska zalecam skorzystać z obwodnicy trójmiejskiej – przed Pruszczem Gdańskim w lewo (oznakowanie: Szczecin, Gdynia)Ta szybka droga (ponad 30km) kończy się na początku Gdyni i ponownie skręcamy w lewo (oznakowanie: Szczecin, Kołbaskowo)
Na 9 km (po zjechaniu z obwodnicy) w miejscowości REDA skręcamy w prawo (oznakowanie: Władysławowo, Hel) i teraz do celu 26km.
We Władysławowie na rondzie skręcamy w lewo (oznakowanie: Karwia, Jastrzębia Góra), przejeżdżamy przez miasto (na terenie całego miasta obowiązuje ograniczenie prędkości do 50km/h), mijamy Centralny Ośrodek Sportu w Cetniewie miejscowość Chłapowo i bulwarem nadmorskim jedziemy wprost do Jastrzębiej Góry.

PKP Lub PKS
Najlepiej skorzystać z połączeń bezpośrednich do Władysławowa.
W okresie letnim są uruchamiane pociągi nawet z południa Polski. (wszystkie połączenia w kierunku Helu przebiegają przez Władysławowo). Z Władysławowa natomiast jest możliwość skorzystania z taksówki (koszt ok. 30zł.) lub autobusem (ok. 4zł od osoby)W przypadku braku połączenia bezpośredniego do Władysławowa należy dojechać do Gdyni (nie do Gdańska).
W Gdyni jest wspólny dworzec PKP i PKS z dogodnymi połączeniami do Władysławowa lub Jastrzębiej Góry.
Dodatkowe wsparcia stanowią busy, które również odjeżdżają spod gdyńskiego dworca.

  • http://www.nadmorski24.pl/
  • http://naszbaltyk.com/
  • http://www.jastrzebia-gora.com/
  • http://www.jastrzebiagora.pl/
  • Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazw obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1832)
  • (§ 3.) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. (Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327)
  • Arkusz N-34-37-B-c-3 (Władysławowo – Jastrzębia Góra-Północ). Mapa topograficzna Polski 1:10 000. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2000. ISBN 8323914680
  • Uchwała Nr LXII/613/2014 Rady Miejskiej Władysławowa z dnia 31 października 2014 r. w sprawie: przyjęcia statutu Sołectwa „Jastrzębia Góra”. [dostęp 2015-01-01].
  • Kaszëbsczi słowôrz. [dostęp 2014-09-18].
  • Skocz do góry ↑ Generał broni Tadeusz Jordan Rozwadowski, Wspomnienia Wielkiej Wojny, Warszawa 2015, ISBN: 978-83-7181-899-8
  • (§3.) Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. (Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327)
  • Uchwała Nr XXV/211/2012 Rady Miejskiej Władysławowa z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2012 r. poz. 1677)
  • Bathing water quality – data viewer (ang.). European Environment Agency. [dostęp 2013-06-09].